Official 2026 schedule applied by the calculator above.

Polski PIT to tylko wierzchołek — prawdziwy klin to ZUS i składka zdrowotna. W 2026 obowiązują dwa progi: 12 % do 120 000 zł (po odliczeniu 30 000 zł kwoty wolnej i 3 600 zł kwoty zmniejszającej podatek) oraz 32 % od nadwyżki. Ale pracownik płaci jeszcze ~13,71 % składek ZUS (emerytalna 9,76 %, rentowa 1,5 %, chorobowa 2,45 %) do limitów oraz 9 % składki zdrowotnej NFZ, której od 2022 nie odlicza się od podatku. Efekt: przy 8 000 zł brutto miesięcznie podatek to raptem ~500 zł, a ZUS+NFZ ponad 1 700 zł — to składki, nie PIT, decydują o wysokości wypłaty. Nasz symulator liczy pełny klin: PIT, ZUS, NFZ, ulgę dla młodych (PIT-0 do 26. roku życia) i koszty uzyskania przychodu (250/300 zł).

Kwota wolna, progi i ulga dla młodych

Kwota wolna 30 000 zł oznacza, że pierwsze 30 tys. zarobków rocznie jest nieopodatkowane dla każdego — a osoby do 26. roku życia (PIT-0), rodzice 4+ i seniorzy pracujący po emeryturze mają dodatkowe zwolnienia do limitów. Próg 120 000 zł dotyczy nadwyżki: zarabiając 150 000 zł płacisz 32 % tylko od 30 000 zł nadwyżki. Rozliczenie wspólne z małżonkiem podwaja próg — małżeństwa z jedną pensją zyskują tysiące złotych rocznie.

KO, PiS, Konfederacja, Lewica, Trzecia Droga: co obiecują twojej wypłacie

Koalicja Obywatelska obiecuje podniesienie kwoty wolnej do 60 000 zł — największy miesięczny zysk dla zarabiających 5 000–12 000 zł brutto (nawet +300–500 zł miesięcznie), kosztem wpływów budżetowych. PiS proponuje podniesienie drugiego progu do 180 000 zł i waloryzację 800+ — najlepsze dla 10 000–15 000 zł miesięcznie i rodzin wielodzietnych. Konfederacja idzie najdalej: podatek liniowy ~12 % z kwotą 60 000 zł i dobrowolny ZUS — gigantyczny plus dla przedsiębiorczych i wysokich zarobków, minus dla stabilności systemu. Lewica stawia na progresję w górę (wyższy drugi próg procentowy dla najbogatszych) i darmowe usługi publiczne zamiast cięć — zysk dla niskich płac przez transfery. Trzecia Droga balansuje: kwota 60 000 zł + dobrowolne składki dla firm. Młody pracownik z 6 000 zł zyska najwięcej na KO/Konfederacji, specjalista z 18 000 zł — na PiS/Konfederacji.

Zamrożone progi i cicha podwyżka podatków

Progi i kwota wolna nie są automatycznie indeksowane: przy 5–10 % wzroście płac coraz większa część pensji wpada w 32 %, a składka zdrowotna rośnie z każdą podwyżką bez limitu odliczenia. Każde odłożenie podwyżki kwoty wolnej to ukryta podwyżka podatków. Symulator używa wartości KAS na 2026 — porównuj scenariusze przy stałych progach, by wyizolować efekt obietnic.

Przykład i weryfikacja

Umowa o pracę, 9 000 zł brutto, koszty 250 zł, bez ulg: PIT ≈ 640 zł + ZUS ≈ 1 230 zł + NFZ ≈ 700 zł → netto ≈ 6 430 zł. Sprawdź kalkulatorem KAS — zgodność co do złotówki potwierdza silnik. Symulacja edukacyjna, nie porada podatkowa.

Nadgodziny, premie, PPK i IKZE: trzecie piętro wypłaty

Nadgodziny (50–100 % dodatku) są w pełni ozusowane i opodatkowane — 2 000 zł extra to ~1 200–1 400 zł netto w zależności od progu. Premie roczne 10 000 zł zostawiają ~6 000–7 000 zł po PIT, ZUS i NFZ. PPK (2 % pracownik + 1,5 % pracodawca + dopłaty państwa) i IKZE (limit ~10 000 zł, odliczenie od podstawy) to największe dźwignie: 6 000 zł w IKZE przy 32 % zwraca ~1 900 zł podatku. Samochód służbowy (250/400 zł ryczałtu), karty sportowe i opieka medyczna w pakiecie korygują setki złotych. Wpisz premie i PPK powyżej: scenariusze KO (kwota wolna) i Konfederacji (dobrowolny ZUS) grają właśnie tutaj.

Warszawa, Rzeszów, Londyn: jedna skala, trzy rzeczywistości

9 000 zł netto w Warszawie (czynsz ~4 000 zł) to mniej niż 7 000 zł w Rzeszowie (czynsz ~2 000 zł). 800+ (800 zł/mies. na dziecko), 300+, dopłaty do żłobków i dodatek mieszkaniowy korygują na dole — scenariusze PiS/Lewicy działają tutaj. Kontrakty B2B (ZUS ~1 700 zł + liniowy 19 % lub ryczałt 12–15 %), umowa zlecenie (ozusowanie, składka wypadkowa) i praca za granicą (ulga abolicyjna, metoda wyłączenia) mają własne reżimy, które silnik standardowy przybliża — zweryfikuj w KAS. Pamiętaj o uldze na dojazdy (300 zł) i internetowej — drobiazgi sumują się do tysiąca rocznie.

Protokół przedwyborczy: odizoluj próg, potem oceń

Zapisz swoją stopę efektywną (daniny ÷ brutto) — ~20 % przy 6 000 zł, ~28 % przy 10 000 zł, ~36 % przy 18 000 zł miesięcznie. Przelicz każdy scenariusz na identycznych danych i licz tylko delty miesięczne powyżej 150 zł; poniżej zjada je inflacja. Stresstest +2 000 zł (awans): scenariusze padające na skoku w 32 % są kruche. Głosuj na netto, nie na slogan.

Emerytura jutro vs. wypłata dziś: waloryzacja, wiek i PPK

Składki emerytalne (9,76 %) waloryzują się rocznie (wskaźnik ~5–10 %): 40 lat składek od średniej krajowej daje dziś ~3 500–4 000 zł emerytury — każdy punkt ulgi w ZUS dziś to setki złotych mniej później. Scenariusze (PiS: 13./14. emerytura i waloryzacja kwotowa; KO: emerytury stażowe i renta wdowia; Konfederacja: dobrowolny ZUS i kapitalizacja) decydują o tysiącach rocznie na starość. PPK z dopłatami państwa i 1,5 % pracodawcy to darmowe pieniądze — rezygnacja oddaje kilkaset tysięcy w 40 lat. IKE/IKZE (limity ~26 000/10 000 zł) domykają lukę podatkowo.

Zasada: 1 000 zł składki dziś ≈ 5–7 zł miesięcznej emerytury więcej — sprawdź konto PUE ZUS przed wyborami o składkach: to to samo głosowanie co o netto, tylko uczciwsze.